İÇİMİZDEKİ ŞEYTAN ÜZERİNE

Kitap: İçimizdeki Şeytan

Yazar: Tolstoy

Sayfa: 368

Yayın: Kaknüs Yayınları

Genel Değerlendirme

30’a yakın hikâye... Hepsi birbirinden güzel ve anlamlı. Her biri, bir fakültenin farklı sınıfları gibi. Bu hikâyelerin temelini oluşturan faktörlerin arasında, Hristiyan toplumunda imanın ve ahlâki değerlerin hepten zayıflayıp kopması, bireylerin zevk ve sefaya düşkün olup kendi ihtirasları doğrultusunda hareket etmeleri, soygun, zorbalık, ihanet, yalancılık, kin ve öfke gibi birçok başlık bulunmaktadır.

Hz. İsa onlara gökteki kuşlar gibi olmayı öğütlemiş, “Gömleğinizi alana kaftanınızı da verin.” diyerek paylaşmayı öğretmiş ve kötülük yapana iyilik yapıp düşmanları sevmelerini söylemiş olmasına rağmen, onlardan sadır olan tek şey şeytani oyunlar olmuştur. Tolstoy’a göre problem sadece toplumda değildir. Asıl problem, bir şeytan uydurmacası olarak nitelediği kilisedir. Ona göre bu kurum, dini tekeline alarak baskılar yapmakta ve insanların dini anlayışlarını zedelemektedir.

Bu eseri yazarken bazı hikayelerinde sivri bir dil kullanarak bu durumu eleştirmekten geri durmayan Tolstoy, bununla da yetinmeyip bütün bu olun bitenlere rağmen sesini çıkarmayan sözde bilginleri de top ateşine tutar. Ayrıca onları, üzerlerinde itinayla durmaları gereken meseleleri bırakıp lüzumsuz bilgilerle vakit kaybetmelerinden dolayı eleştirir.

Bununla birlikte, her şeyi bilime göre oturtmaya çalışıp bilimi yanılmaz sanan insanları, kiliseye karşı aynı tutumda olan insanlara benzetir. Çünkü kilise, bu tip insanlar için yanılmazdı.

Dolayısıyla bilimin tıpkı kilise gibi yanılmaz ve mutlak bir otorite olarak görülmesi, Tolstoy tarafından büyük bir sitemle karşılanmıştır.

Tolstoy, kitabın son hikayesi olan “Aydınlık Var Oldukça Aydınlıkta Dolaşın” hikayesinde bildiği her şeyi öne sürmüş, kafasındaki insan profiline işaret etmiş ve yıllarca aramış olduğu hakikati, Rabbini, insanlığa anlatmak için bu satırları kaleme aldığını ifade etmiştir.

Mazharî